วันที่ 26 ต.ค. 2026 Anthropic ยื่น S-1 เพื่อเตรียมเข้าจดทะเบียนใน Nasdaq ด้วยตัวย่อ ANT ครับ ขอย้ำก่อนว่า ANT ตัวนี้คือ Anthropic ผู้พัฒนา Claude ไม่เกี่ยวกับ Ant Group นะครับ
ส่วนที่ผมสะดุดตาที่สุดไม่ใช่ตัวเลขรายได้ แต่เป็นตาราง lock-up ซึ่งหน้าตาไม่เหมือนที่เราคุ้น อ่านจากเอกสารต้นทางแล้วค่อนข้างยาก โชคดีที่ Tokenomist เอามาทำเป็นกราฟให้เห็นภาพ ผมเลยลองไล่อ่านเทียบกับตัว S-1 จริง แล้วสรุปเป็นภาษาง่าย ๆ ไว้ในบทความนี้ครับ
สรุปสั้น ๆ ก่อน
ถ้าจำได้แค่ 3 ตัวเลข ให้จำสามตัวนี้ครับ กรรมการ ผู้บริหาร และพนักงานบางส่วนขายได้ไม่เกิน 10% ตั้งแต่วันแรกที่เริ่มเทรด ผู้ก่อตั้งขายได้ไม่เกิน 29% ตอนประมาณวันที่ 180 และทุกกลุ่มหมดล็อกภายใน 365 วัน
Lock-up คืออะไร
Lock-up คือช่วงเวลาที่คนในบริษัทและผู้ถือหุ้นรายแรก ๆ ถูกห้ามขายหุ้น หลังบริษัทเข้าตลาด เหตุผลง่าย ๆ คือไม่อยากให้หุ้นก้อนใหญ่ไหลออกมาพร้อมกันตอนเริ่มซื้อขาย ซึ่งอาจทำให้ราคาผันผวนได้ ธรรมเนียมที่เราเห็นกันบ่อยคือล็อก 180 วัน แล้วปลดทีเดียว
ของ Anthropic ไม่ได้ปลดทีเดียว
CNBC รายงานว่าตารางของ Anthropic เป็นแบบทยอยปลดเป็นขั้น ๆ ซึ่งต่างจากแนวทางดั้งเดิมที่ล็อก 180 วันแล้วปลดพร้อมกัน และบอกด้วยว่า SpaceX ก็ใช้แนวทางทยอยปลดเมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมาเช่นกัน
4 กลุ่ม ปลดล็อกไม่เท่ากัน
ตามที่เขียนใน S-1 ผู้ถือหุ้นแบ่งเป็น 4 กลุ่มครับ
- กรรมการ ผู้บริหาร และพนักงานบางส่วน ขายได้ไม่เกิน 10% ตั้งแต่วันแรกที่เริ่มเทรด แล้วเพิ่มอีกไม่เกิน 35% หลังประกาศงบปี 2026 ส่วนที่เหลือหมดล็อกเมื่อครบ 180 วัน หรือหลังประกาศงบไตรมาส 1 ปี 2027 แล้วแต่อย่างไหนมาก่อน
- ผู้ถือหุ้นกลุ่มที่ล็อก 180 วัน ทยอยปลด 6% ที่วันที่ 27 และ 48 และอีก 7% ที่วันที่ 62 และ 76 แล้วทยอยต่อหลังประกาศงบปี 2026 ส่วนที่เหลือหมดล็อกเมื่อครบ 180 วัน หรือหลังประกาศงบไตรมาส 1 ปี 2027 แล้วแต่อย่างไหนมาก่อน
- ผู้ถือหุ้นกลุ่มที่ล็อกนานถึง 365 วัน (รายที่ถือเกิน 0.5% ของหุ้นเต็มจำนวน) ทยอยปลดเป็นก้อนเล็ก ๆ ตลอดปี ประมาณ 30% ตอนครบ 180 วัน และหมดล็อกตอนครบ 365 วัน
- ผู้ก่อตั้ง ขายได้ไม่เกิน 29% ตอนประมาณวันที่ 180 ที่เหลือทั้งหมดรอจนครบ 365 วัน หรือหลังประกาศงบไตรมาส 3 ปี 2027 แล้วแต่อย่างไหนมาก่อน
จุดที่ต้องระวังเวลาอ่านคือ ตัวเลข % ทั้งหมดเป็นสัดส่วนของ หุ้นที่ถูกล็อกไว้ในแต่ละกลุ่ม ไม่ใช่ % ของหุ้นทั้งบริษัท และฐานที่ใช้คำนวณของแต่ละกลุ่มก็ไม่เหมือนกัน เลยเอามาเทียบข้ามกลุ่มตรง ๆ ไม่ได้ครับ
ดูเป็นกราฟจะเข้าใจง่ายกว่า
กราฟนี้เครดิตเต็ม ๆ ให้ Tokenomist ครับ แกนตั้งคือ % ของหุ้นที่ถูกล็อกในแต่ละกลุ่มที่ขายได้แล้ว แกนนอนคือเวลา เส้นไหนขึ้นก่อน กลุ่มนั้นก็ขายได้ก่อน จะเห็นว่าเส้นสีเขียว (กรรมการ ผู้บริหาร พนักงาน) ขึ้นตั้งแต่วันแรกและถึง 100% ก่อนกลุ่มอื่น ส่วนเส้นสีส้ม (ผู้ก่อตั้ง) เป็นศูนย์ไปจนถึงราววันที่ 180 แล้วขึ้นมาที่ 29% และนิ่งอยู่นาน ก่อนจะขึ้นเต็มอีกทีตอนท้ายปี
ผมไล่เทียบตัวเลขในกราฟกับ S-1 แล้ว ตรงกับที่เอกสารเขียนไว้ครับ แต่วันที่บนแกนนอนเป็นการประมาณของ Tokenomist เพราะ IPO ยังไม่ได้กำหนดราคาและวันเทรด
ไทม์ไลน์แบบย่อ
ถ้านับเป็นวันจากวันที่ prospectus จะเป็นประมาณนี้ครับ วันแรก (D0) กรรมการ ผู้บริหาร และพนักงานบางส่วนขายได้ไม่เกิน 10% ที่ D27 และ D48 กลุ่ม 180 วันปลดรอบละ 6% ที่ D62 และ D76 ปลดรอบละ 7% จากนั้นรอบต่อไปผูกกับวันประกาศงบ ที่ D180 ผู้ก่อตั้งขายได้ไม่เกิน 29% และกลุ่ม 180 วันหมดล็อก และที่ D365 ทุกกลุ่มหมดล็อก
มีรายละเอียดเล็ก ๆ ที่ต้องรู้ด้วยครับ วันนับจากวันที่ prospectus ไม่ใช่วันที่เริ่มเทรดวันแรก และ D180 กับ D365 อาจมาเร็วกว่านั้นได้ ถ้าบริษัทประกาศงบไตรมาสที่เกี่ยวข้องก่อนครบกำหนด นอกจากนี้ underwriters (Goldman Sachs และ Morgan Stanley) มีสิทธิ์ปล่อยหุ้นออกจากล็อกก่อนกำหนดได้ตามที่เขาเห็นสมควร
ใครน่าจะสบายใจ ใครควรระวัง
ส่วนนี้เป็นความเห็นผมเองจากการอ่านตารางนะครับ คนที่น่าจะสบายใจหน่อยคือกรรมการ ผู้บริหาร และพนักงานที่ถือหุ้นมานาน เพราะได้ขายบางส่วนตั้งแต่วันแรก ไม่ต้องรอครบ 180 วันเหมือนบริษัททั่วไป ส่วนคนที่ต้องรอนานที่สุดคือผู้ก่อตั้งกับผู้ถือหุ้นรายใหญ่กลุ่ม 365 วัน ซึ่งผมมองว่าดูเป็นสัญญาณว่าตั้งใจอยู่ยาว แต่ก็ไม่ได้แปลว่าราคาจะดีนะครับ
คนที่ต้องระวังหน่อยคือคนที่ซื้อตอน IPO ครับ การทยอยปลดดีตรงที่ไม่มีหุ้นทะลักออกมาทีเดียวที่วันที่ 180 แต่ก็แปลว่าจะมีหุ้นใหม่เข้ามาในตลาดเป็นช่วง ๆ ทั้งวันที่ 27, 48, 62, 76 และหลังประกาศงบแต่ละครั้ง ตัว S-1 เองก็เขียนไว้ในส่วนความเสี่ยงว่า การขายหุ้นในอนาคต หรือแค่ความคาดหมายว่าจะมีการขาย อาจกดราคาหุ้นได้
ความเสี่ยงที่ผมอยากให้จำไว้
- วันปลดล็อกส่วนใหญ่ผูกกับวันประกาศงบและวันที่ใน prospectus ซึ่งยังไม่ออก วันจริงจึงเลื่อนได้
- underwriters ปล่อยหุ้นก่อนกำหนดได้
- ราคากับจำนวนหุ้นที่จะขายยังเว้นว่างอยู่ใน S-1 เลยยังไม่รู้ว่าก้อนที่จะปลดแต่ละรอบใหญ่แค่ไหนเมื่อเทียบกับหุ้นที่เทรดกันจริง
- ผู้ก่อตั้งบอกใน S-1 ว่าจะบริจาคหุ้นส่วนตัว 80% เพื่อการกุศล แต่เป็นคำมั่นที่ไม่ผูกมัดทางกฎหมายและเพิกถอนได้ และ S-1 เตือนว่าหุ้นที่บริจาคแล้วผู้รับขายต่อได้ ซึ่งอาจกดราคาเช่นกัน
ส่วนภาพรวมความเสี่ยงของตัวบริษัท CNBC รายงานว่าช่วงครึ่งปีแรกของปี 2026 Anthropic ขาดทุนสุทธิราว 8.07 หมื่นล้านดอลลาร์ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นรายการที่ไม่ใช่เงินสด ใครสนใจจริง ๆ แนะนำให้อ่านหมวดความเสี่ยงใน S-1 เองด้วยครับ
แล้วนักลงทุนไทยล่ะ
หลายคนคงสงสัยว่าคนไทยมีใครถือ Anthropic อยู่บ้างไหม เท่าที่ผมหาข้อมูลได้ ยังไม่พบกองทุนไทยหรือบริษัทไทยที่ถือหุ้น Anthropic โดยตรงที่มีแหล่งอ้างอิงยืนยันได้ครับ ที่เจอเป็นการถือทางอ้อมผ่านกองทุนอื่นอีกชั้น 2 กองที่ยืนยันได้
- KT-BAI (กองทุนเปิดเคแทม A.I. World Equity ของ บลจ.กรุงไทย) เป็นกองทุนที่ลงทุนเฉลี่ยไม่น้อยกว่า 80% ของ NAV ใน iShares A.I. Innovation and Tech Active ETF (BAI) ซึ่งตามข้อมูลของ iShares ณ วันที่ 26 ต.ค. 2026 ถือหุ้นบุริมสิทธิ์ Anthropic อยู่ประมาณ 1.3% ของพอร์ต BAI
- ULGG-UI-N ของ บลจ.ยูโอบี (กองทุนสำหรับผู้ลงทุนสถาบันและบุคคลมั่งคั่งสูง ไม่ขายรายย่อย) ลงทุนผ่านกองทุนหลักในสิงคโปร์ไปยัง Scottish Mortgage Investment Trust ซึ่งตามรายงานประจำเดือนของ Baillie Gifford มี Anthropic อยู่ราว 4.0% ของสินทรัพย์ ณ 30 ก.ย. 2026
ผมเลยขอยินดีกับผู้ถือกองทุนสองตัวนี้ครับ แต่ต้องเข้าใจว่าเป็นการถือทางอ้อม และตัวเลขข้างบนเป็นสัดส่วนของกองทุนหลัก ไม่ใช่สัดส่วนที่กองทุนไทยแต่ละตัวถือจริง ซึ่งผมหาตัวเลขนั้นไม่เจอ ตอนนี้ราคา IPO ยังไม่ออก จึงยังพูดไม่ได้ว่าใครได้กำไรเท่าไร ส่วนกองทุนอื่นหรือบริษัทไทยอื่น ผมไม่ได้ใส่ไว้เพราะหาแหล่งยืนยันไม่ได้
สำหรับนักลงทุนรายย่อยทั่วไป ตอนนี้ยังไม่มีทางซื้อหุ้น Anthropic ตรง ๆ ก่อน IPO ถ้ามีใครมาเสนอขายหุ้น Anthropic ก่อนเข้าตลาด ให้ระวังไว้ก่อนนะครับ
สิ่งที่ยังไม่รู้
- ราคา IPO จำนวนหุ้นที่จะขาย และขนาดของ IPO ยังเว้นว่างใน S-1 ที่ยื่นไว้
- วันเริ่มเทรดและวันที่ prospectus ยังไม่กำหนด วันที่ปลดล็อกจริงจึงยังไม่รู้ วันที่ในกราฟ Tokenomist เป็นการประมาณ
- ผมไม่ทราบว่าหุ้นที่กองทุนข้างต้นถืออยู่ต้องอยู่ภายใต้ lock-up เหล่านี้หรือไม่ เลยไม่ได้พูดถึง
- ตัวเลขทั้งหมดในบทความนี้อิงจากฉบับที่ยื่นเมื่อวันที่ 26 ต.ค. 2026 ผมจะกลับมาอัปเดตเมื่อมีเอกสารฉบับจริงที่กำหนดราคาแล้ว
ประโยชน์ของการอ่านตารางนี้ในมุมผมคือรู้จังหวะว่าเมื่อไรที่หุ้นจากคนในจะเริ่มขายได้ ไม่ใช่การบอกว่าราคาจะขึ้นหรือลงครับ
บทความนี้เพื่อให้ความรู้เท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุนหรือคำเชิญชวนให้ซื้อขายหลักทรัพย์ใด ๆ ข้อมูลอาจเปลี่ยนแปลงได้ ผู้อ่านควรศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมและตัดสินใจด้วยตัวเองครับ
เครดิตและแหล่งข้อมูล: กราฟและการสรุปเบื้องต้นโดย Tokenomist (@Tokenomist_ai) ตัวเอกสารต้นทางคือ Anthropic, PBC Form S-1 ที่ยื่นต่อ SEC เมื่อวันที่ 26 ต.ค. 2026 ข้อมูลประกอบจาก CNBC, iShares, Baillie Gifford และ UOBAM
Related posts:
Other Articles
